Δυσορθογραφία

Είμαι αθεράπευτα ανορθόγραφος γι’ αυτό έχω χαμηλούς βαθμούς!

Άρθρο της Βάλιας Μιχαήλ

Αυτά ήταν τα λόγια του Παύλου, ενός πανέξυπνου νεαρού μαθητή του
Γυμνασίου, που μου επαναλάμβανε κάθε φορά όταν είχαμε μάθημα και ειδικότερα
έκθεση ιδεών. Ένας μαθητής που θεωρούσα αρκετά έξυπνο, αλλά που τα ορθογραφικά
του λάθη κατέστρεφαν την εικόνα του γραπτού του.

Τα κυριότερα από αυτά ήταν η αντικατάσταση γραμμάτων από άλλα που
έμοιαζαν. Πολλές φορές αντί να γράψει το γράμμα ε έγραφε τον αριθμό 3, άλλες
φορές αντίστρεφε τα γράμματα δηλαδή στην λέξη πάμε έγραφε παεμ, ή αντί να
γράψει την λέξη θέλω έγραφε θέωλ, αντί να γράψει τέσσερα έγραφε τέσσεαρ, άλλες
πάλι φορές παράλειπε το τελευταίο γράμμα ή πρόσθετε ένα ακόμη…έτσι αντί να
γράψει τραπέζι έγραφε τραπέιζι ή κάτι άλλο…

Όταν ο Παύλος ήθελε να γράψει μία δίφθογγο όπως στην λέξη
ευχαριστώ έγραφε εφχαριστώ ή ένα όνομα Βαγγέλης έγραφε Βανγκέλης, όταν ήθελε να
γράψει μία ομόηχη λέξη όπως λίπη, έγραφε λύπη, ή λείπει και πολλά άλλα
ορθογραφικά λάθη που του χάλαγαν την «εικόνα» του καλού μαθητή!

Είναι αλήθεια ότι πολλοί από εμάς θα έχουμε κάνει κάποιο τέτοιο
λάθος όταν γράφαμε στο σχολείο. Το θέμα είναι πόσα τέτοια λάθη κάναμε, γιατί
εάν είναι λίγα δεν τα προσέχει κανείς, ενώ εάν είναι πολλά και γίνονται
συνέχεια σημαίνει ότι υπάρχει πρόβλημα!

Πολλά παιδιά που έχουν Μαθησιακές Δυσκολίες δυσκολεύονται να
γράψουν, ενώ εκφράζονται καλύτερα στον προφορικό λόγο. Η δυσκολία τους
παρουσιάζεται στη γραφή μίας λέξης, μίας πρότασης, και στην συνέχεια μίας
παραγράφου. Έχουν γίνει αρκετές μελέτες από ειδικούς σε παιδιά που είχαν
τέτοιου είδους προβλήματα και ειδικότερα σε αυτά που η δυσορθογραφία τους ήταν
εμπόδιο στην απόκτηση κάποιου πιστοποιητικού γλωσσομάθειας ή πτυχίου.

Στην σημερινή κοινωνία είναι πολύ σημαντικό για τα παιδιά να έχουν
τέτοια εφόδια για την επαγγελματική τους αποκατάσταση, διότι όπως όλοι
γνωρίζουμε είναι το αποδεικτικό των ακαδημαϊκών τους ικανοτήτων.

Έχοντας υπ’ όψιν το τι σημαίνει γραφή θα αντιληφθούμε πολύ εύκολα
γιατί πολλοί είναι ανορθόγραφοι. Όπως γνωρίζουμε, σε όλες τις γλώσσες γράφουμε
σε χαρτί ένα γράμμα της αλφαβήτου το οποίο στην ουσία είναι ένα σύμβολο που το βλέπουμε.
Ένα σύμβολο λοιπόν που σήμερα ονομάζουμε γράμμα το οποίο αντικαθιστά ένα άλλο
αλλά και περισσότερους φθόγγους μιας γλώσσας.

Η ιστορική εξέλιξη της γραφής, αλλά και η γραμματική πολλές φορές
έχουν μεγάλες ιδιαιτερότητες και έτσι υπάρχει μεγάλη σύγχυση σχετικά με τις
καταλήξεις, εάν είναι θηλυκά, αρσενικά, ουδέτερα, ανάλογα με την ετυμολογική
τους καταγωγή κ.λ.π.

Η ιστορική ορθογραφία των λέξεων που σταδιακά καταργήθηκε και η
γραμματική της Νέας Ελληνικής γλώσσας φαίνεται ότι προκαλούν μεγάλο πονοκέφαλο
στην ορθογραφία πολλών λέξεων.

Η Ελληνική γλώσσα σήμερα έχει 24 γράμματα ενώ σε άλλες Ευρωπαϊκές
γλώσσες ο αριθμός διαφοροποιείται με λίγο περισσότερα γράμματα. Το Ελληνικό
αλφάβητο αποδίδεται στο χαρτί μερικές φορές, όπως ακριβώς ακούγεται. Για παράδειγμα
η λέξη τ-ρ-α-π-ε-ζ-ι γράφεται όπως ακριβώς ακούγεται. Σε άλλες όμως περιπτώσεις
οι λέξεις δεν αποδίδονται στο χαρτί έτσι όπως ακριβώς ακούγονται. Η λέξη είναι
ε-ν-δ-ε-κ-α ή έ-ν-τ-ε-κ-α; , η λέξη είναι δ-έ-ν-δ-ρ-ο ή δ-έ-ν-τ-ρ-ο;, η λέξη
είναι λ-ό-γ-χ-η ενώ ακούγεται λ-ο-ν-γ-χ-η ….κ.λ.π.

Ένα ακόμη σημείο δυσκολίας είναι ότι η γλώσσα μας χρησιμοποιεί
πολλά δίψηφα όπως (γκ, γγ, κσ, λλ, μμ, ββ, ππ, κκ, σσ, αυ, ευ, κ.λ.π.).

Πολλά επίσης γράμματα της Ελληνικής γλώσσας ακούγονται το ίδιο
αλλά γράφονται με διαφορετικό τρόπο. Ένα παράδειγμα είναι τα γράμματα (ω,ο/
αι,ε/ ει,ι,υ,οι,η). Χρησιμοποιούμε το ανάλογο γράμμα διότι από αυτά θα
αντιληφθούμε την ετυμολογική καταγωγή της λέξης. Αν δηλαδή γράψουμε την λέξη
β-α-ζο εννοούμε το ανθοδοχείο ενώ αν γράψουμε β-ά-ζ-ω εννοούμε τοποθετώ κάτι
κάπου… Υπάρχουν πολλές τέτοιες λέξεις που δημιουργούν μεγάλη σύγχυση, όχι μόνο
στην Ελληνική γλώσσα, αλλά και στην Αγγλική και σε άλλες γλώσσες ιδιαίτερα τις
ευρωπαϊκές. Οι μαθητές στην χώρα μας, που αποτελούν ένα μεγάλος μέρος του πληθυσμού,
αντιμετωπίζουν το πρόβλημα αυτό στο σχολείο γράφοντας ορθογραφία και
μαθαίνοντας τις «δύσκολες» λέξεις απ’ έξω, ξοδεύοντας πολύ χρόνο για να
μπορέσουν να τις αποδίδουν σωστά στα γραπτά τους. Κάνουν λοιπόν αντιγραφή
μερικές φορές αλλά και ορθογραφία για να τι αποστηθίσουν απέξω. Πολλοί όμως δεν
τα καταφέρνουν.

Το φαινόμενο αυτό δεν μπορούμε να το αποκαλέσουμε δυσλεξία και θα
πρέπει να το διαφοροποιήσουμε από τις Μαθησιακές Δυσκολίες διότι μπορεί να
διορθωθεί με την απλοποίηση της γλώσσας και ειδικότερα των ειδικών δυσκολιών
που υπάρχουν σχετικά με όσα αναφέραμε, αλλά και από την πλευρά των μαθητών
χρειάζεται μια ποιο προσεκτική μελέτη της γλώσσας και της ορθογραφίας. Ίσως οι
αρμόδιοι για το θέμα αυτό, να πρέπει να οργανώσουν εκπαιδευτικά προγράμματα και
σεμινάρια όταν ακόμη τα παιδιά είναι μικρά σε ηλικία για να μπορέσουν να μάθουν
περισσότερο λεξιλόγιο στην προσχολική περίοδο πριν ακόμη αρχίσουν τα «δύσκολα»
στις μεγαλύτερες τάξεις της σχολικής επιμόρφωσης.

Η Δυσορθογραφία από ότι έχουμε ήδη αναφέρει είναι μία δυσκολία
στην εκμάθηση της γραμματικής και του τρόπου γραφής. Γίνονται πολλά λάθη στην
μεταφορά των λέξεων στο χαρτί και αυτοί που είναι ανορθόγραφοι μπορούν να είναι
μαθητές με φυσιολογική νοημοσύνη.

Είναι όμως πολλές οι φορές που η Δυσορθογραφία συνοδεύει την
Δυσλεξία. Μία διαταραχή που μπορεί να είναι στην ανάγνωση αλλά και στην γραφή ή
και τα δύο μαζί. Στην περίπτωση αυτή τα παιδιά δεν έχουν απλά άγνοια των
γραμματικών κανόνων και το πρόβλημα τους δεν οφείλεται στο γεγονός ότι
μπερδεύουν την ιστορική εξέλιξη της λέξης, ή την ετυμηγορία, ή εάν είναι
αρσενικά ή θηλυκά και ουδέτερα. Εδώ υπάρχει ένα μεγαλύτερο πρόβλημα όπου τα
παιδιά δεν μπορούν να κατανοήσουν τα γραμματικά χαρακτηριστικά, δεν μπορούν να
χρησιμοποιήσουν τους γραμματικούς κανόνες, δυσκολεύονται να γράψουν τα σύμβολα
των γραμμάτων, και τις περισσότερες φορές ενώ έχουν μάθει τους κανόνες της
γραμματική δεν μπορούν να τους χειριστούν για να αποδώσουν ένα ορθογραφημένο
κείμενο.

Ανάλογα με την λέξη που ακούνε, την απλοποιούν στο μυαλό τους, και
σύμφωνα με την έννοια που κατάλαβαν ότι σημαίνει η λέξη την αποδίδουν. Η
δυσκολία που έχουν τα παιδιά με Δυσλεξία να αποδώσουν ορθά το γραπτό τους είναι
ανάλογη με τις αναπτυξιακές διαταραχές που τα συνοδεύουν.

Τέλος θα ήθελα να τονίσω ότι και στις δύο περιπτώσεις
Δυσορθογραφίας μερικές γλώσσες όπως η Ελληνική αλλά και η Αγγλική αφήνουν
περιθώρια αύξησης των ορθογραφικών λαθών στον γραπτό λόγο για τους λόγους που
έχουμε αναφέρει στην αρχή. Παρόλο που έχουν γίνει κάποιου είδους έρευνες σε
παιδιά με Δυσορθογραφία, αυτό έγινε σε μικρή κλίμακα και με μικρό αριθμό
μαθητών. Ο δρόμος είναι ακόμη μακρύς σχετικά με την διερεύνηση και την μελέτη
των δυσκολιών αυτών.

Το συμπέρασμα είναι ότι αφού η ίδια η γλώσσα δυσκολεύει τους
μαθητές θα πρέπει οι δάσκαλοι και οι καθηγητές να είναι ποιο ελαστικοί σχετικά
με την βαθμολογία των μαθητών από πλευράς ορθογραφίας ιδιαίτερα όταν πρόκειται
για μαθήματα που δεν έχουν σχέση με την ίδια την γλώσσα ή την ορθογραφία των
λέξεων. Θα πρέπει να δίνεται μεγαλύτερη σημασία στην έννοια και τον τρόπο
σκέψης, στην ορθότητα των απαντήσεων και να αγνοούνται «μερικά» ορθογραφικά
λάθη.

Τα τελευταία χρόνια έχουμε ακούσει από ξενόγλωσσους φορείς στην
Ελλάδα ότι επιτρέπουν την χρήση λεξικού στις εξετάσεις απόχτησης πιστοποιητικού
γλωσσομάθειας. Ίσως αυτό να είναι ένα βήμα μπροστά για να μην αδικούνται τόσο
πολύ τα παιδιά εκείνα που αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της Δυσορθογραφίας. Πολλοί
μαθητές έχουν χαμηλούς βαθμούς αλλά και άλλοι αποτυγχάνουν στις εξετάσεις τους
λόγω της δυσκολίας αυτής. Οι δάσκαλοι και οι καθηγητές διδάσκουμε στα παιδιά
ότι η παρουσίαση ενός γραπτού έχει μεγάλη σημασία στην βαθμολογία, πόσο μάλλον
ένα ανορθόγραφο γραπτό που σίγουρα κάνει κακή εντύπωση.

Θα πρέπει οπωσδήποτε να τα ενθαρρύνουμε να μαθαίνουν τους
γραμματικούς κανόνες, αλλά και να εκφράζουν αυτό που θέλουν με ωραίο τρόπο αλλά
τα ορθογραφικά τους λάθη να μην είναι ένας τόσο σοβαρός λόγος που να «κόβονται»
στις εξετάσεις.

Το συμπέρασμα είναι να διδάσκουμε στα παιδιά πώς να βελτιώνουν
αυτό που θέλουν να παρουσιάσουν και να είμαστε ποιο ελαστικοί στην διόρθωση των
λαθών της ορθογραφίας και ειδικότερα αυτών που προέρχονται από τις ειδικές
δυσκολίες της γραμματικής της γλώσσας μας αλλά και να τα αφήνουμε να
χρησιμοποιούν λεξικό όταν γράφουν στην τάξη.

Τελειώνω με ένα αληθινό γεγονός που θυμάμαι από τότε που ήμουν
μαθήτρια του γυμνασίου. Ένας λοιπόν έμπειρος καθηγητής μου, μας είχε πει να
ανοίξουμε τα βιβλία μας και να χρησιμοποιήσουμε τα λεξικά μας γιατί θα γράφαμε
διαγώνισμα. Οι αδιάβαστοι λοιπόν μαθητές δεν έγραψαν ούτε με ανοικτό βιβλίο
αλλά ούτε με την χρήση του λεξικού!

Advertisements

Συντάκτης: valiαmixael

Είμαι η Βάλια Μιχαήλ Έχω ασχοληθεί με την εκπαίδευση, την δημοσιογραφία και την συγγραφή βιβλίων. Έχω γράψει πάρα πολλά άρθρα για τα προβλήματα της καθημερινότητας αλλά και τον πολιτισμό, την υγεία, την παιδεία, την οικολογία κ.λ.π., σε εφημερίδες που έχω συνεργαστεί. Τα τελευταία χρόνια εκφράζομαι μέσα από την ηλεκτρονική μου ιστοσελίδα neaonline (http://neaonlinedotcom1.wordpress) μία σελίδα επίκαιρης και ενδιαφέρουσας ύλης. Στην νέα μου ιστοσελίδα https://valimixael.wordpress.com BOOK THERAPY αναρτώ θέματα για βιβλιόφιλους όπως νέες εκδόσεις, εκδηλώσεις για βιβλία, συμβουλές για νέους συγγραφείς, αλλά και τα νέα μου βιβλία. Εάν έχετε facebook ή twitter ή google θα δείτε τις αναρτήσεις μου εύκολα στις σελίδες αυτές αφού πρώτα συνδεθείτε. Μπορείτε να μου στείλετε email στο valiamixael@gmail.com.